Kancelaria Radców Prawnych Dagmara Buniak i Damian Buniak

Aktualności i Prawo

Wyrok zmieniający praktykę - odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych

Jeżeli projektuje się obiekt budowlany, a jego niektóre rozwiązania nie są zgodne z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, to organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę może wystąpić do właściwego ministra o zgodę na odstępstwa od w/w warunków.
Przykład: zgodnie z przepisami odległość budynku od granicy działki ma mieć 3 m, a minister w uzasadnionym przypadku może udzielić zgody na to, aby ta odległość była mniejsze niż wymagana przepisami. 

Nie ma sporu w praktyce co do tego, że o taką zgodę - na odstępstwo od warunków technicznych - może wystąpić organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (czyli organ architektoniczno budowlany). Jednak od dłuższego czasu w praktyce i teorii trwał (trwa) spór o to, czy o taką zgodę na odstępstwo może wystąpić nadzór budowlany prowadzący postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Przykład: osoba popełniająca samowolę budowlaną przybliżyła się powstałym budynkiem do działki sąsiada na odległość niezgodną z przepisami prawa np. 1 m. Nadzór budowlany uznaje to za działanie sprzeczne z prawem i zamiast wszcząć postępowanie legalizacyjne, czyli zmierzające do legalizacji takiego obiektu, nakazuje bezwzględną rozbiórkę nielegalnej części budynku, uznając, że nie da się jej zalegalizować z uwagi na sprzeczność z przepisami o warunkach technicznych.

Wynika to z tego, iż większość organów nadzoru budowlanego - zarówno tych powiatowych jak i wojewódzkich - stoi na stanowisku, iż nie mogą występować w trakcie postępowania zmierzającego do zalegalizowania samowoli budowlanej do ministra z wnioskiem o zgodę na odstępstwa od przepisów regulujących warunki techniczne obiektów budowlanych.
Nadzór budowlany twierdzi bowiem, że o zgodę na odstępstwa do ministra może:
a/ wystąpić jedynie organ wydający pozwolenie na budowę,
b/ taką zgodę minister może wydać jedynie uprzednio - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czyli przed rozpoczęciem robót budowlanych, a nie może jej wydać następczo, czyli już po ich nielegalnym podjęciu. 

W sprawie prowadzonej przeze naszą Kancelarię Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku sprzed kliku miesięcy (maj 2019r.) zauważył, że rzeczywiście w praktyce (również w orzecznictwie sądów) istnieją rozbieżności, co do wyżej opisanego problemu. Jednakże skład orzekający stwierdził m.in., iż: „Przedstawione wyżej argumenty przemawiają, zdaniem Sądu, za możliwością stosowania wynikającej z treści art. 9 p.b. instytucji zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w postępowaniu dotyczącym legalizacji zrealizowanego obiektu budowlanego. W tej kwestii nie ma zatem racji organ odwoławczy twierdząc, że podmiotami uprawnionymi do uzyskania zgody na odstępstwo są jedynie organy administracji architektoniczno-budowlanej”. 

Wniosek z tego orzeczenia płynie taki, iż odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych. Organy nadzoru budowlanego winny zatem zmienić swoją praktykę i w sytuacji niezgodności wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej obiektu z przepisami o warunkach technicznych, umożliwić podmiotowi odpowiedzialnemu za nielegalne roboty uzyskanie zgody od ministra na tego typu odstępstwa.